“Үхэж үл болно” киноны талаар төрсөн сэтгэгдэл

9:20 AM

Зуны амралтынхаа төгсгөл болгож Чингис хааны тухай монголчуудын хийсэн “Үхэж үл болно” киног үзлээ. Киноны үйл явдал бол яахав нэг их гологдоод, урьд Япон найруулагчийн хийсэн кино шиг бухимдал төрүүлээд байх зүйлгүй юм. Харин зураг авалт, жүжиглэлтийн стиль, хувцаслалт бол яах аргагүй хоцрогдсон юм шиг санагдсан. Кино театрт үзсэн болоод ч тэр үү нөгөө special effect сайтай Холливуудын кинонуудтай харьцуулах гээд байж магадгүй гэхдээ энэхүү техникийн болоод технологийн талд Монголын кино урлаг Холливудын түвшинд хүрэхгүй гэдгийг өршөөдөг юм аа гэхэд өөрсдөө шийдэж болохуйц зарим нэг зүйлүүд байгааг хэлэхгүй байж болохгүй мэт. Жишээлбэл дүр сонголт маш муу хийгдсэн байна гэж би бодсон. Хорь гаруйхан настай Чингис, Жамухын дүрийг манай кино урлагийн “Алтан үеийнхэн” гэж нэрлэгдсэн жүжигчин Төмөрбаатар, Цэрэндагва зэрэг 60 дөхсөн хүмүүс бүтээсэн нь яах аргагүй авьяас гэдэг зүйл наснаас болоод тэтгэвэрт гарчихаад байгааг хэлээд байх шиг. Ийм байтал Бөртэгээс (Одончимэг) бусад хатдын дүрд хэтэрхий нялх хорь дөнгөж шүргэж буй охидуудыг тоглуулсан нь яагаад ч юм нэг л авцалдаагүй санагдаад байлаа. Хулан хатныг “нинжа” байдлаар бүтээсэн нөгөө япон найруулагчийг дуурайж байгаа юм шиг бас л хуяг дуулга агсуулж Жамухын бүслэлтийг сэтэлж Чингисийг аварч буй баатар байдлаар бүтээсэн байх юм.

Жүжиглэлтийн хувьд ч гэсэн бид хэтэрхий лоозогносон стильтэй “советийн школоосоо” салах цаг болсон нь харагдсан шүү. Хэтэрхий цэцэн цэлмэг үгээр лоозогнон хашгиралдсан жүжигчдийн жүжиглэл дүрийнхээ дотоод сэтгэлийг гаргаж өгч ердөө ч чадсангүй их чамлалттай санагдсан. Уг нь кинонд манай нэртэй сайн жүжигчид тоглосон ч яагаад ч юм кино нэг л өнгөгүй их эзэн Чингис хааны маань сүр хүчийг харуулж чадсангүй. Нүүр хувиргалт эд нарыг бол ярилтгүй маш муу. Пид харалчихсан жүжигчдийнхээ нүүрэн дээр театрын крем хөхөртөл нь тавьсанаас хэтэрсэнгүй. Урлагт жүжиглэлт, авьяасаас гадна яах аргагүй үзэгчдийг байлдан дагуулах царай зүс, залуу нас, өнгө үзэмж хэрэгтэй байдаг. Хятадын найруулагчдын сүүлийн үед дэлхий нийтийг шуугиулсан кинонууд болох Crouching Tiger Hidden Dragon бас Сurse of the Golden Flower зэрэг кинонуудаас харахад тэд жирийн нэгэн түүхийг ямар их хүний сонирхол татахуйц байдлаар орчин үетэй хөл нийлүүлэн бүтээж чадаж байна. Зураг авалт, хувцасны дизайн ямар гайхамшигтай байна. Зөвхөн Curse of the Golden Flower дээрээс ганцхан жишээ татахад хятадууд уламжлалаараа бол задгай энгэртэй хувцас хэзээ ч өмсдөггүй ард түмэн гэтэл зүгээр л үзэгчдийн сонирхлыг татах гэж уламжлалт хувцасаа хүртэл эвдэж эмэгтэй жүжигчдийнхээ дээлийг хөх гарсан задгай энгэртэй байдлаар хийсэн гээд жижиг сажиг мэт боловч бодууштай зүйлүүд асар их. Гэтэл бид Чингис хаанаа нас дээр гарсан зүгээр л нэг хөдөөний өвгөн байдлаар бүтээгээд байвал хүмүүсийн сонирхлыг хир татах бол. Ингээд бодохоор "алтан үеийнхний бүтээсэн Чингис хааны тухай киног гайгүй кино болчих болов уу гэж тэднийг хүндэтгэдгийн хувьд битүүхэн горьдож байсан миний хүлээлт лав талаар болсон. Энэ киног үзээд төрсөн сэтгэгдэл бол Монголын кино урлагт асар том шинэчлэл хийх хэрэгтэй юм байна даа л гэж бодогдсон. Өнөөгийн энэхүү хөгжингүй нийгэмд бид 60, 70 аад оны сэтгэхүйгээр кино бүтээгээд байвал хайран мөнгөний дээр гадны үзэгчдэд энэ монголчууд чинь ямар өнгөгүй, сүр сүлдгүй царай муутай улсууд вэ гэж харагдмаар санагдсан шүү.

Та бас дараахь нийтлэлүүд сонирхоорой:

8 сэтгэгдэл